'Etita

 

Fakamalo atu 'i ho'o ongoongo 'i 'olunga. 'I he palakalafi faka'osi 'oku ha ai 'a 'eni:

 

"While the Fiji Tourism Bureau has been quick to offer tourists competitive packages as part of a recovery effort in light of the recent coup to encourage tourists back to Fiji, the Tonga Visitor’s Bureau is yet to offer a similar package."

 

'Oku hanga 'e Sulieni 'o fakatauhoa 'a Fisi mo Tonga. Koe natula totonu 'o e fakatauhoa ke fakatauhoa'i ha me'a 'oku falinga tatau. He'ikai leva te tau fakatauhoa 'a e kakano'i kuava moe 'ufi. 'Oku matu'aki hala leva ke fakatauhoa'i 'a e competitive packages 'a Fisi mo Tonga he 'oku 'iai e National Airline ia 'a Fisi (Air Pacific) 'oku puna ki he ngaahi tourist destinations hange ko US, NZ, Aust, etc pea toe lahi faufaua hono ngaahi hotele lelei ke fili mei ai 'a e kau folau 'eve'eva. 'Oku 'ikai pehe si'i Tonga.

 

'Oku imply 'e he fo'i fakatauhoa ni ia 'o pehe 'oku ma'ulalo e faifatongia 'a e TVB pea koe me'apango malie ia.  Ne mei lava 'anoa pe ke positive 'i ho'o fakaiku 'o pehe:

 

"Neongo 'ae holo 'a e tokolahi e kau folau 'eve'eva ka 'oku kei faka'ofo'ofa pe 'a e fonua pea kei ma'u pe e 'ulungaanga fakakaume'a 'oku 'iloa ai 'a Tonga koe Friendly Is."

 

Koe fie tokoni pe.

 

'Ofa atu

 

Sikahema

Tamasi’i Sikahema,

 

‘Oku ou fiu he feinga ke ‘ilo pe ko e ha koaa ho’o poini ‘oku ke feinga ke ‘omai.  ‘Oku te’eki ai ke vakai ki ha tali meia Sulieni ‘o fekau’aki mo ho’o tohi, ka ko e anga pe ‘eni ‘a e ki’i fakakaukau ma’ulalo ki ho’o tohi.  ‘Oku ke fu’u fiepoto mo kaunoa ‘aupito.  ‘Oku ‘ikai ‘aupito ke u sio hifo au ‘oku ‘iai ha fehalaaki ‘i he ongoonngo ko ‘eni.  Na’a ‘oku totonu ke li ho’o tohi ki he TVB ko e’uhi, ke ‘ai ha’anau package.  Ko hono mo’oni ‘oku te’eki ai ke ‘iai ha package ‘a e TVB, pea ‘oku ke pehe ‘e koe ‘e tafoki hake ‘a Sulieni ‘o fai ha fo’i loi ko e’uhi ke ngali lelei ai ‘a Tonga?  Ko ‘eku fie fehu’i atu, ko e anga nai ‘eni ho’omou founga ngaue ‘i Tonga na?  ‘Oku mou ‘omai pe ‘a e ongoongo ‘e ngali lelei ai ‘a e Pule’anga?  Me’a ma’ulalo mo’oni ko ho’omou fakahoko fatongia kapau ko ho’omou to’onga ena?

‘Oku ke to e fokotu’u mai ke tanaki atu ‘e Sulieni ha fo’i fakalea ‘e ngali ongo positive ai ‘a Tonga.  Me’a ‘oku ou ongo’i tokotoka kovi ke u lua ‘i ho’o fa’ahinga fakakaukau.  Ko ho’o pehe ‘e ongo positive ‘a e fo’i ongoongo ‘o kapau ‘e pehe ‘e Sulieni "Neongo 'ae holo 'a e tokolahi e kau folau 'eve'eva ka 'oku kei faka'ofo'ofa pe 'a e fonua pea kei ma'u pe e 'ulungaanga fakakaume'a 'oku 'iloa ai 'a Tonga koe Friendly Is." ‘Oku ou pehe Sikahema, fakamolemole ‘alaa ‘o tuku mu’a ho’o fiepoto.  Ke ke pehe mai ke ‘ai ‘o pehe ‘oku kei faka’ofo’ofa pe ‘a e fonua, he ‘oku faka’ofo’ofa?  ‘Oku hange mai ‘a Nuku’alofa ha ngoto’umu?  Pea ko ho’o pehe ke ‘ai ‘oku kei ma’u pe ‘a e ‘ulungaanga fakakaume’a …’aia ‘oku ‘iloa ko e “friendly Is”, he ‘oku pehe ‘a Tonga?  ‘Oku mou ke pe he ‘aho kotoa?  Ka ke feinga mai koe ke lohiaki’i ‘e Sulieni ‘a e kakai lau ongoongo?  Mahalo tama ‘e sai ho’omou fa’ahinga founga ko ‘enaa ke fai pe ia ki he nusipepa Taimi ‘o Tonga pea mo e Matangitonga and the like.  ‘Oku ou ‘ilo fakapapau ko e founga ‘ena ia ‘a e TV Tonga pea mo e Letio Tonga ‘a Tonga pea pehe foki ki he nusipepa Kalonikali.  Tuku aa na’u lua.  To e ‘omai ha ki’i ‘uhinga ‘oku ki’i malohi ange he ‘oku taka fakalangalea ho’o fa’ahinga tohi ‘oku ‘omai.  Ka ‘oku ‘ikai ha poini lelei, to e to’o ha ki’i course ako hei’ilo ‘e mahino ‘a e me’a ko e faiongoongo kiate koe.

 

Malo

Sina-Ita-Kakala Mounu ki Holeva.

'Etita

 

'Oku ou kole fakamolemole atu ki he fakatupu lua pea fakatupu tokakovi 'eku ki'i tohi ki he ta'ahine ko Sina-Ita-Kakala Mounu ki Holeva. 'Ofa pe 'oku 'ikai ko ha tokakovi 'i ha toe me'a kehe!

 

Na'e 'ikai 'aupito keu kole atu ke loi 'a Sulieni pe tene ngaue'aki e kupu'i palakalafi fakatata neu 'oatu. 'I ha taimi kuo to lalo ai e fonua, 'oku matu'aki 'aonga 'aupito 'a e tokoni 'a e media ('o tatau pe pe koe Taimi, Matangi Tonga, Talaki, TNews, TV Tonga, etc) ki he langafonua. 'Aia neu pehe 'eau 'e 'ikai 'aupito lava 'ehe TVB ia ke offer ha special package 'o hange koia 'oku fai 'e Fisi. Ne mei toe leleiange ha'ane faka'osi'aki ha fo'i fakatuahoa pe fokotu'u 'oku practical 'aia 'e malava ke ne hakeaki'i si'i holo e kau 'a'ahi ki Tonga pea malava ke ma'u ai si'a seniti hotau kainga. 'O hange nai ko 'eni: Ne mei lava pe kene laulau ki he  teu Vava'u Festival pea mo ha 'amanaki tene tohoaki hake e fika 'oe kau folau 'eve'eva, etc, etc.

 

Koe fietokoni pe foki. 

 

'Ofa atu

 

Sikahema      

Dear Sikahema,

‘Oku te’eki ai pe ke mahino kiate koe ‘a e me’a ko e faiongoongo.  

Ko ho’o ‘uhingaa ke ‘alu hake ‘a Sulieni ia ‘o fai ‘a e ngaue ‘a e TVB ka ko e ha ‘enau me’a ‘anautolu ‘e fai.  Ko honau fatongia ia ‘oku totongi’i ai kinautolu ‘ehe pule’anga ke nau ‘ofa mai ‘o fakakaukau’i ‘a e me’a ke fai.  Kapau ‘oku ‘iai ha festival ‘a Vava’u, pea nau ‘ofa mai ‘o fa’u ha package ki ai.  Ko honau fatongia ia ke fai.  Ko e fatongia ‘o e ngaahi kautaha ongoongo ko e lipooti ka ‘oku ‘ikai ke nau to e kau kinautolu he feinga ke maketi’i ‘a Tonga.  ‘E to e ‘osi atu hoku poto ‘oku kiate koe Sikahema.  ‘Ofa mai aa ‘o tuku e fiepoto mo e kaunoa.  Tuku mo e fakaoli ho’omou fa’ahinga fakakaukau.

 

Sina-Ita-Kakala Mounu ki Holeva

'Etita

 

Koe me'a fakafiefia koe holo hifo e le'o 'o e ta'ahine ko Sina-Ita-Kakala Mounu ki Holeva pea mahalo kuo ki'i tolona atu e mei lua moe tokakovi. 'Oku 'iai leva e fakatu'amelie ki ha femahino'aki 'ihe felingiaki fakakaukau 'oku fai 'i he loto melino moe fefaka'apa'apa'aki.

 

K o hono tu'uaki ia 'o Tonga pe koe langa hake e folau 'eve'eva 'i Tonga (pe ko ha toe fonua pe) 'e 'ikai fai pe ia tokotaha 'ehe TVB pe ko Sulieni pe koe pule'anga pe. Ko hotau ngafa kotoa pe. Ko 'eku to'o ha nge'esi kapa 'oku laku he hala Vuna 'o 'ave ki he kapa veve 'oku tokoni pe moia. Ko hono 'aa'i e fanga monumanu (fakatapu) mei he he'enau maumau mo fakaveve he loto kolo 'oku tokoni moia. Koe teunga lelei mo 'ulungaanga fakamatapule 'a e faka'uli taxi 'oku tokoni pe moia.  Ko ho'o malimali Sina koe fu'u koto tapuaki. Ka 'e toe tokoni lahi foki moe fu'u mafai malohi 'oku 'i he media. He 'i he funga 'o 'enau fakahoko honau fatongia, 'oku 'ia kinautolu e fu'u faingamalie moe mafai ke nau ako'i e kakai, tu'uaki atu 'a Tonga, paotoloaki e loto'i mamahi'i fonua, paotoloaki e fehi'a ki he kovi, tokonia e masiva, fakatupulekina e fe'ofo'ofani, etc, etc 'aki e founga pea moe anga hono lipooti mai 'oe ongoongo.  Koe fungavaka 'eni ne 'uhinga ai 'eku fakahemata atu kae 'ikai koe kole ke loi pe fakamalohi'i 'a Sulieni kene lipooti ta'etotonu ha me'a 'e ha ngali lelei ai 'a Tonga pe ke 'alu  a ia 'o ngaue ma'ae TVB. 

 

Kau tatau atu kae 'oange e faingamalie ki ha ni'ihi kehe.  

 

'Ofa atu

 

Sikahema

Etita,

 

Ko hoku hingoa ko Makasini mei Otara,‘Aokalani.  Ko hoku ta’u 42 ‘eni pea ‘oku ou manako ‘aupito he ngaahi me’a fakapolitikale.  ‘Oku ou malie’ia ‘aupito he lau ‘a e ngaahi tohi ‘kuo tuku mai ki he ‘initaneti ko ‘eni.  Pea ‘oku fakapuna au ‘ehe mafana ke u kaunoa atu aipe he talanga.

 

Sikahema, ‘oku ‘ikai ke u tui tatau pea mo koe ‘i he tafa’aki ko ‘eni ‘oku ke pehe ‘oku totonu ke kau mai ‘a e ngaahi mitia he langa hotau fonua.  ‘Oku ou tui ‘oku totonu ke tukuange pe ‘a e mitia ia ke nau tu’u ttau’ataina ke nau lipooti mai ‘a e lelei mo e kovi.  Ka ‘oku ou tui lahi ki ho’o pehee koia ko e langafonua ‘oku tau fai, ‘oku tau kau katoa pe ki ai.  ‘Oku ke mo’oni lahi ‘aupito ai.  Ko e ha pe ha ki’i me’a te te ala tokoni ai pea ko hono taimi ‘eni.  Ka ‘oku ou kole atu, ke tau tukuange pe mu’a ‘a e ngaahi mitia ke nau tu’u tau’ataina ka e fakahoko fakalelei honau fatongia.

 

Malo ‘aupito e talanga malie.

Makasini.