TUPOU V MO PALEMIA KO E ONGO HAE VAHA’A NGATAE

 

Ko e taha e ngaahi lea fakatalutalu ‘oku ne pukepuke ‘a fufula ‘a e melino ‘i he nofo ‘a kainga pea mo ‘etau nonofo fakasosaieti pea na’a mo ha fa’ahinga feohi fakaenofo pe ‘i he ‘Otumotu Anga’ofa ko e lea ‘oku ‘ulu’i tohi ‘aki ‘a e kolomu ni TAUHI VAHA’A NGATAE.

Talu ‘eku kei si’i hake ‘i Tonga mo ‘eku sio tonu he tonunga ‘a e si’i kakai ‘o e fonua he fie tonu mo e launoa ‘eiki. ‘Ikai to e ha ki’i kavenga ‘a e hou’eiki hono fua ko e konga ia tokua ‘o e tauhi. ‘Oku totonu foki ke mahino ko e vaha’a ngatae ‘oku ua pe lahi hake ‘a e faha’i pe ngaahi faha’i pea ‘i he’e ne pehe pea ‘oku hoko ai ‘a e tauhi pea langa’i ai ‘a e fetauhi’aki.’Oku ‘ikai ‘aupito te u fakaanga’i ‘a e tauhi vaha’a ngatae he ‘oku totonu ke pukepuke ‘a fufula ‘a e sipinga mo’ui ko ia. Ko e me’a ‘oku ou tokanga ki ai ‘i he kolomu ni ko hono hanga ‘e he kau ma’u mafai ‘o pa’usi’i ‘a e fa’ahinga molale tuku fakaholo ko ia ko e TAUHI VAHA’A NGATAE.Kuo tonunga hake ‘a lalo ki ‘olunga ka ‘oku ‘ikai lava hifo ‘a ‘olunga ki lalao .’I hono ‘ai mahino kuo hanga ‘e lalo pe kakai ‘o fai kakato honau fatongia pea kuo lava lelei ia ka ko e sio ko ia ki he tafa’aki ‘a e hou’eiki ‘o to e palaku ange mo fakalielia ange ‘a e sipinga tauhi va ‘a e Tu’i ki hono kakai. ‘I he lau ‘a’aku ‘o makatu’unga ai ‘a e ‘ulu’i tohi ‘o e kolomu ni kuo tauhi hake ‘a lalo ki ‘olunga ka e hanga ‘e ‘olunga ia ‘o hae ‘a e kau’a ngatae pea to e taki mu’a pe ‘a Tupou v he hae .’I he lau ‘a’aku pe ko hono ‘ai mahino ko e fu’u Tu’i hae ngatae pea ne to e ‘omi mo e fu’u Palemia ‘oku to e tahi kehe atu ha’ana hae, to e kaunga pisinisi mo e ongofu’u ‘Initia hae pea kuo nau kafataha he hae pea mo’oni e koniseti ‘a Ika kuo nau tau’aki halu hae. Kuo hae atu e Tupou V mo e ongo ‘Initia e ‘Uhila ,pea fehalu atu mo e ‘initaneti pea fahi matofitofi atu mo Fonualei pea fetoho atu mo e tukuhau mo e ha fua ha fua pea hae atu ‘e he Palemia ‘a e Hina pea fakasisina atu mo e kau ngaue Faka-Pule’anga mo e tata’o atu mo e tuku….. mo e ha fua ha fua.’Oku ‘ikai te u fie lave heni ki he kau ma’umafai kehe he’e ‘osi’osi peesi ka ko e fu’u kau tu’ilangilangi pe he hae ‘oku ou fie lave ki ai.  

‘I he tu’unga ‘oku ‘i ai ‘a Tonga he ngaahi ‘aho ni ‘i he lau ‘a’aku kuo holofa e ngatae ia pea kuo ‘ikai to e mo’oni e fetauhi’aki he kuo ‘a ‘a e kakai ‘o ‘ilo honau fakapoongi .Kuo falala ‘a e Tu’i ia mo e kau ma’u mafai ki he ‘a maka mo e ‘a ukamea ka e fakaholofa e ngatae , ‘a e ngatae na’e fai ai e melino.