Date: 16 November 2007
It's Tonga's biggest Day of Shame and it happened a year ago today.
Today, is the anniversary of the Black Thursday Riots, a day that saw a political reform rally spill over into violence.
Hundreds ran amok in Nukualofa, just after three pm, leaving Nukaulofa's CBD burning for several days and eight people dead.
Newspaper editor Filo Akauola was there that day and this is what he shared with the world. (listen)
Akauola was one of the ones who lost his business.
Like others, he's had to relocate his newspaper, Talaki, and start from scratch.
Akauola says the rioters destroyed what he'd worked hard to build.
He says when he walks past the building where his office to be, it hurts. (listen)
Meanwhile, rumors are still circulating a year on about what exactly happened to those who died in last year's riots.
View full story:
http://www.niufm.com/?t=3&View=FullStory&newsID=2594
Tonga marks one year since unprecedented Nuku’alofa riot
Posted at 02:58 on 16 November, 2007 UTC
Today marks the first anniversary of Tonga’s unprecedented riots that claimed eight lives.
Much of the centre of the capital Nuku’alofa was destroyed when violence erupted following demonstrations in support of democratic reforms.
Police emergency measures remain in place for now the thirteenth month, with the government citing concern about the threat posed by some groups, including some pro-democracy activists.
The regulations restrict access to parts of the city and stop meetings of groups of five or more in some places.
Our correspondent, Mateni Tapueluelu, says offers by church leaders to help the government and the pro-democracy activists reconcile have been ignored.
View full story:
http://www.rnzi.com/pages/news.php?op=read&id=36469
Since Monday night, the Free Wesleyan Church’s (FWC) Acting Director of the Evangelism Department, Rev. Tevita Tapueluelu and his staff have been conducting nightly programmes at the Mala’e Maamaloa in preparation for a special programme at 1pm today to mark 16/11 of 2007 as a Day Of Forgiving One Another (‘Aho ‘o e Fefakamolemole’aki).
The nightly programmes were attended by youth groups and members of the general public and involved songs of praises, skits, action songs, testimonies, sharing the Word of God and a period of intercession for the whole nation including its leaders and people as well as the programme today.
In a message by Rev. Tapueluelu during the week’s programme, he said that 16/11 of 2006 was a very dark day in Tonga – civilisation was dark, spiritual life was dark, the small light that shone in Tonga died. He said that this is the day that Tonga lost the most valued possession that were brought from yesterday by Christian men and women and holy people of our past.
According to Rev. Tapueluelu, the week’s programme including the one later today is part of the Department’s vision to pray, intercede and mould 16/11 of 2007 as a day of forgiving one another – that we receive God’s forgiveness and that we give each other our forgiveness and that we seek forgiveness from each other such that we would be able to envelope the darkness of 16/11 of 2006 with God’s love.
View full story:
http://www.tonga-now.to/Article.aspx?ID=4637&Mode=1
Kuo malo e lotuu ia pea malo hono faii, ka 'oku ou kole au ke kataki mu'a 'ae kau 'evangelioo 'ae Siasi Uesiliana Tau'ataina 'o Tongaa 'o 'uluaki faka'evangelioo'i 'ae taki 'o Tongaa ke tuku e gay, pea hili pe ia pea 'evangelioo'i atu mo Sevele ke tuku aaaaa e ngutu mio'ii pea toki fai leva ha tokanga ke fakamanatu 'ae 16/11. 'Oku ou pehe ka lava ia kau 'evangelioo pea taa kuo tau ofiofi kihe saii.
Kuo tau pango'ia tama he lau ki he kau 'Evangelioo he ngaahi 'aho ni pea 'oku fefe ke tau STRAIGHT pe kitautolu ia ki he 'Otua...Ko e malanga malanga 'osi ange pe kuo puho e fonua...Ke fu'u mo'oni 'aupito ko Blood he fo'i poini koia...He'ikai foki ke lava he kau 'Evangelio ia 'o lea hangatonu atu ki he fu'u Tu'i ke tuku 'ene Gay...Ke pehe Blood ko hai e taula'eiki he folofola na'e lea ki he Tu'i ke tuku 'ene pau'u pea ne ha me'a ne iku ki he taula'eiki?
moana Wrote:Kuo tau pango'ia tama he lau ki he kau 'Evangelioo he ngaahi 'aho ni pea 'oku fefe ke tau STRAIGHT pe kitautolu ia ki he 'Otua...Ko e malanga malanga 'osi ange pe kuo puho e fonua...Ke fu'u mo'oni 'aupito ko Blood he fo'i poini koia...He'ikai foki ke lava he kau 'Evangelio ia 'o lea hangatonu atu ki he fu'u Tu'i ke tuku 'ene Gay...Ke pehe Blood ko hai e taula'eiki he folofola na'e lea ki he Tu'i ke tuku 'ene pau'u pea ne ha me'a ne iku ki he taula'eiki?
Moana ko ho'o toe fehu'i eee ke 'ilo ai 'e Tama4kakai moe kautamaa 'ae 'ikai ke te 'alu ki ha lautohi fakasapatee ha ha ha ha. Faifai peau talaatu 'eau ha hingoa kehe kake kata'i au! hi hi hi hi.....Moana, koe motu'a ni ia na'e hala he fika moe laukonga pea moha lautohi fakasapate. Koe mea pe 'oku 'ilo ai e ki'i motu'a ia ko'eni, koe 'OFA he kakai 'oku tamoloki 'enau totonuu he'e fanga vkt ko 'eni 'i Tonga ni.
Kataki pe Moana, 'oke toe 'omai pe 'e koe 'ae fo'i talanoa folofola ko'enaa hei'ilo na'a ako ai e motu'a valeni.
Fu'u lahi tama Blood ho'o heka tenga'ikoa eee..hahaha...
Kau ki'i tokoni atu pe he tafa'aki ko eni ee...Ke 'ilo Blood ko 'etau talanoa tevolo pe pea mahino koe fu'u fo'i usu ia...Neongo kuo fakamo'oni'i he tokolahi he ngaahi 'aho ni 'oku 'iai 'ae TEVOLO...Sai,kou mei vale au he kata ho'o talamai 'oku ta vale he laukonga moe lautohi fakasapate...
Koe ngaahi 'aho ni ia masi'i blood kou talaatu ka ha'ele mai 'a Sisu 'oku ke 'osi kau koe he heka he'ene saliote ki langi...Neongo aipe ha'amau MA pe BA pe fuhifuhinga mata'itohi pe te mau milionea ka 'ikai ke mau ma'u 'a e 'OFA 'o hange ko koe he'ikai ke 'iai homau Pule'anga ia 'omautolu...Kaekehe koe poini mahu'inga heni 'oku kakano'aki pe ho'o 'OFA pea ko 'ene kapui katoa ia kovi...'Oku 'ikai ke fu'u fiema'u ia he ngaahi 'aho ni pe 'oku ke 'alu ki ha lautohi fakasapate pe teke 'alu ki ha lotu...
Tau sio pe ki he talanoa Tevolo ee...'Ihe taimi foki koee masi'i na'e tau tui foki koe tevolo he'ikai ke teitei lata ia ki he MAAMA pe 'oku tau 'ilo kotoa pe natula e tevolo...Ko 'ene sio koee ki he MAAMA pea koe mama'o taha 'e hola mei ai.Koe me'a tatau pe ki he Kalisitiane kapau 'oku sio mai 'a Setane ia ki ha taha 'oku 'iai 'a Sisu he'ikai ke teitei lata ia ai.
Sai ko 'ene a'u mai ki he fu'u kuonga Maama ia ko eni kuo mafuli e talanoa ia 'o pehe ni...Koe tevolo ia 'oku lata taha mai pe ia ki he MAAMA pea ko e me'a pe 'oku ne fai koe feinga'i pe 'ene kakai ke ma'u..Koia 'e ma'u pea 'alu ia moia.Koe falelotu talaa eni te tau pehe he'ikai ke lava e tevolo 'o hu kiai...'OUAAA...kou talaatu koe feitu'u eni ia 'oku pupunga nofo kiai 'a e tevolo...Ta 'oku saiange pe ho'o ta'x 'alu 'au ki he lautohi fakasapate he 'oku ke ma'u pe koe 'a e 'OFA 'iate koe pe...
KOE PULE'ANGA IA 'OE 'OTUA 'OKU 'A'AU IA MO AU PEA MO E ANGAHALA KOTOA PE...
Tau omi kitautolu ki mamani 'o fakatu'utu'unga 'etau nofo ki he angi hotau konisenisi kae tuku 'a Langi ia na'e 'osi teu'i kitautolu kiai...
Kaekehe ta 'ai pe ki'i hila ki he'etau kaveinga ee kuo SHAME 'a Tonga he lava e fakamanatu ta'u kakato 'e 1 'oe RIOTS moe puho 'o loto Nalofa he 16/11 pea hange pe kuo tau mamata kiai he 'aho ni koeha kuo lava ai 'o LANGA FO'OU 'ae ngaahi fu'u koloa fakamatelie kae 'ikai ke lava 'o FAKAFO'OU 'ae fu'u koloa mahu'inga taha koe LAUMALIE 'oe fiengaue'aki fakataha...Faka'ofa koe kau taki e fonua ee...He'ikai pe ke teitei lava ha FAKALELEI ia....Fakaoli koe Tonga eeeeeee...
Kautama malo mu'a e langalanga mai 'etau fohee pea malo hono nofo'i mai hotau
palepale.
'Oku ou manatu kihe fu'u poto na'a ne pehe, kapau 'oku fiema'u ke 'ilo 'ehe kau
fanongoo 'ae malie 'oe malangaa pea 'oku totonu kihe tangata malangaa ke
talanoa fakataataa. Koe fo'i talanoa fakataataa 'a Blood fekau'aki moe
fakamatala'ea fakapolitikale 'oku nofo ai 'a Nalofa he uike ni, 'oku ou mei vale he
kata. Na'e pehe 'e Blood 'oku 'ikai koha tama ia na'e ako, hala he fika moe
laukonga, pea na'e 'ikai ke lautohi fakasapate. 'E Blood na'e 'iaiho'o fo'i malanga
he lokini he konga kimu'a 'oe ta'u ni pea na'a ku malie'ia ai 'o pehe na'a koe tama
malangahoko koe 'ae metotisi. Pea na'a ku toe foua mai ho'o ngaahi tohi
fakapapaalangi pea naa ku pehe pe 'i hoku lotoo koe tama ako lelei koe, kae
hangee 'oku ke faka'aki'akimuii 'ihe anga ho'o talanoa kia Moana. Pea mo'oni 'ae
lau ia 'a Moana, koe fa'ahinga kakai 'ena 'oku tuha moe pule'anga 'oe 'Otua. Koe
kakai 'oku anga fakatokilalo pea toe ma'u foki moe 'ofa.
Ka tau ki'i foki si'i hifo mu'a 'o fehu'ia pe koe ha nai hono 'uhinga 'oku toe
fakamanatu ai 'ae fu'u me'a palakuu koia na'e fai 'ihe 16/11? 'Oku ou pehee 'eau
koe tonu tahaa kapau 'oku loto 'ae pule'angaa ke fakamanatu 'ae 16/11 pea na'e
tonu ke nau fakamanatu'aki hano foaki 'ae me'a na'e 'uhinga ai hono haveki mo
hono tutu 'a Nuku'alofa he 16/11. Koe fakamanatu ia 'e tu'uloa he hisitolia pea 'e
fiefia ai moe kakai 'oe fonua.
'Oku hangee 'ae feinga ia ko'eni 'ae Uesilianaa ke fai ha ngaue faka'evangelioo ke
fakamanatu'aki 'ae 16/11 hano toe paotoloaki e faihala. 'Oku 'uhinga mai
kinautolu ke tafi 'ae 'uli kotoa pe 'o fokotu'utu'u he lalo kapetii pea toki hili hifo
'ae la'ikapetii 'i 'olunga. Koe me'a ia 'oku hangee ai ka tau ka tokaluaa he fesi
mai 'ehe kau faifekauu e kaakaaa. 'Ofa aaa kau paipa he kakai 'oe fonuaa kae
tuku e malualoii moe namufaikehe.
Na'e talamai 'e ha motu'a palangi na'e sio he ta 'o e G5 he polokalama Forum 'i Tonga pe 'oku puke 'a G5 he 'eitisi he 'oku hange 'oku mahaki'ia. Ko ia 'oku 'ou kole atu ke 'ave 'a e Tu'i 'o sivi na'a to e pihia atu ai ha taha .
kuo 'osi kamata ke pihia atu 'a Sevele 'ia G5...'ikai ke ke fakatokanga'i ia mmpoko...ko e ongo Manilala ena 'oku na 'osi puke mo naua he to'onga e fu'u Tu'i Gay...Malie ko Tonga eeeeee....
Moana 'oku 'ikai ke malie ka 'oku eerrooo.
Kole atu ki he kau lotu tangi ke tuku 'aupito moe fakaoli mai e mata. He 'oku nau tangi tetetete nautolu he kae kata tetetete mai 'a setane ia he. Ko hono uki e kakai ke ha? kuo nau lotu leleii.
'Ofa mai 'o talaki ha lotu taha 'a e fakataha tokoni moe kapineti pea faitaa'i mai ketau sio pe 'oku nau o kiai. Fekau ke nau lotu mo 'aukai, fakatomala pea fai e me'a 'oku totonu.
Koe ha e ...day of shame....!!! Hala 'aupito ia. Tonu ke ui ia koe ....my cup is full pe koe Tonga has woken... pe koe sos...or some kind of wake up call....
Koe fa'ahinga laulaunoa 'eni koee 'oku totonu ke puke mai 'o ta'aki ha hefa e mu'aa
moe vale. Mo'oni koe King! koe ha ee day of shame! ke fakamaa 'ae 'ita 'ae kakaii
kae 'ikai fakamaa 'enau kai e pa'anga 'ae fonuaa? Tuku aa foki e malualoii moe
laulaupisi. Totonu ke ma e fu'u Tu'ii he te'eki ai ke totongi mai hono mo'uaa kihe
pule'anga koe laui miliona. Tonu ke maa mo Pilolevu he 'ulupupula kae 'ikai ke
totongi mai 'ae pa'anga 'ae fonuaa koe laui miliona moia. Tonu ke maa mo Feleti
he'ene ha'u 'ana mo'ene kau tohinaa 'o loan kae taaaa 'ehe kakai 'oe fonuaa. Koe
me'a 'ena 'oku totonu ke fai ai 'ae maaa. Ko hai 'oku maaa he feinga 'ae kakaii
ke nau tau'ataainaa? Hala ke fai ha maa ia ai !
Tuku aa pule'anga e ha'i kapa homou la'ee kae 'ai mo 'iai ha ki'i meimei maa!
'Oua 'e la'e lahi pee kae 'ai moe faka'esia 'etau fu'u la'ee he 'oku fu'u utua mai
ho'o mou ta'emaaaaa!!!!!